خانه حضرت زهر(س) در قرآن و الگوی خانه ای معنوی باتوجه به آیات 36 و 37 سوره نور

چه چیزی یک خانه را نورانی و آسمانی می کند؟ زیبایی ظاهری خانه ، امکانات زندگی یا ایمان، محبت و آرامشی که در آن جریان دارد؟ از دیدگاه قرآن« فِی بُیُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَیُذْکَرَ فِیهَا اسْمُهُ» یک نوع خانه هایی هستند که خدا خواسته با عظمت باشند. این خانه ها در آنها تسبیح خدا می شود، افراد آن به یاد خدا هستند و با همدلی و محبت اقامه نماز و تلاوت قرآن می کنند، البته این معنی ظاهری این آیات هست  اگر چه در تفسیر ظاهری آیه، مساجد از مصادیق اصلی این خانه ها هستند اما در برخی روایات تفسیری، خانه های پیامبران و به ویژه خانه امیر المومنین(ع) و حضرت زهرا(س) یکی از مصادیق برجسته این بیوت نورانی معرفی شده اند، که خانه های آنها بواسطه وجود با عظمت این افراد و به واسطه یاد خدا در عالم ملکوت و در نزد ملائک می درخشند. این خانه ها با عظمت و مقدس خانه ی سرشار از معنویت و محبت که الگوی زندگی مومنانه بسیاری از نیک سرشتان شده است . در این مقاله می خواهیم به خانه و زندگی حضرت زهرا (س) که الگو یک زندگی مطهر و خانه نورانی هست بپردازیم با سایت راسخون درمسیر این کهکشان  نورانی با ما همراه باشید.
 

جایگاه خانه و خانواده در قرآن

با توجه به آیات متعددی که در قرآن به خانه و خانواده پرداخته شده به این نکته می رسیم که خانه محل رشد و پرورش و زیست جمعی افراد به حساب می آید و برحسب جایگاهش در حیات انسانی از اهمیت بسزایی برخوردار است که می توان به اولین کارکردش تسکین و تامین آرامش جسم و جان اعضای خانواده و فضای امن برای ابراز احساسات و تامین نیازهای جسمی و روحی و تربیت معنوی  انسان اشاره کرد.

محل ذکر و تلاوت آیات الهی یکی دیگر از کارکردهای خانه های نورانی هست که خانه را از یک چهار دیواری سرد و بی روح از نظر معنوی به مقام رفیعی می رساند. فضائلی که از خانه و خانواده نصیب انسان می شود ارزشمند است و باید برای بکارگیری در زندگی حفظ شود که در این میان خانواده پیامبر (ص) الگویی معنوی برای همه خانواده ها است.  

متن و تفسیرآیات 36 و 37 سوره نور:

 این آیات سوره نور از آیات پرمعنای قرآن کریم هست که بدون در نظر گرفتن آیه 35 همین سوره که مشهور به آیه نور هست نمی توان به درستیتفسیرش کرد.. خداوند در آیه نور، حقیقت هدایت خویش را به تصویر می کشد و در آیه 36 جایگاه ظهور آن نور و درآیه 37 ویژگی انسان هایی که از روشنایی آن بهره مند شده اند را توصیف می کند ودر ادامه در آیه 38 نیکوترین پاداشی که برای آنان در نظر گرفته بیان می کند.

« فِی بُیُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَیُذْکَرَ فِیهَا اسْمُهُ یُسَبِّحُ لَهُ فِیهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ

در خانه‌هایی که خداوند اجازه داده است رفعت یابند و نام او در آنها یاد شود، بامدادان و شامگاهان او را تسبیح و تقدیس می‌کنند.»(آیه 36 سوره نور)

  مردانی که هیچ تجارت و داد و ستدی آنان را از یاد خدا، بر پاداشتن نماز و پرداخت زکات باز نمی‌دارد؛ آنان از روزی بیم دارند که در آن دل‌ها و دیدگان دگرگون و مضطرب می‌شوند»

در تفسیر آیه 35«اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکَاةٍ فِیهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِی زُجَاجَةٍ »(1)«خدا نور و روشنایی آسمان ها و زمین است مَثَل نور او مانند چراغدانی است که در آن چراغ روشن است، آن چراغ در چراغدان در آبگینه و بلوری است، آن آبگینه گویا ستاره ای است درخشنده»، نور یعنی چیزی که هم خودش روشن است وهم سبب روشنایی می شود: قرآن، علم، عقل، ایمان، هدایت، اسلام، پیامبر و امامان معصوم نور معرفی شدند.

این چراغدان در خانه هایی است که خدا اذن و فرمان داده آن خانه ها گرامی داشته شود، در آن خانه ها صبحگاه و شبانگاه خدا را تسبیح می کنند و از آنچه شایسته او نیست منزه و پاک می دانند (آیه36) .در احادیث اهل بیت (ع) چراغدان به نور علم پیامبر(ص) و آن آبگینه به سینه امیرالمومنین(ع) تعبیر شده است.  

با توجه به آیه 36 سوره نور، مراد از این خانه ها نور چه خانه هایی هستند؟

 

چند دیدگاه در مورد «بُیُوت» وجود دارد؟

دیدگاه نخست؛ مقصود مساجد است که بیشتر در میان مفسران اهل سنت شهرت دارد. طبری  در جامع البیان در روایتی از ابن عباس نقل می کند تعبیر « یُسَبِّحُ لَهُ فِیهَا »«وصف نماز گزاران را مناسب مکان هایی می داند که برای عبادت بنا شده اند» در این نگرش ارزش مسجد فقط به ساختمان آن نیست ؛ بلکه عبادت، ذکر، نماز و حضور مومنان است که آن را به مرکز حیات دینی تبدیل می کند.

دیدگاه دوم؛ مقصود، خانه های پیامبران و اولیای الهی است.

امام باقر (ع)فرمودند:« مراد از «بیوت »در این آیه، خانه های انبیاء و رسولان، حکما و ائمه هدی (ع) هستند. «ابو اسحاق احمد ثعلبی»(2) در تفسیر خود نقل می کند : روزی پیامبر اکرم(ص) مشغول تلاوت این آیه بود. ابوبکر برخاست و پرسید: آیا خانه ی فاطمه(س) و علی(ع) از مصادیق این آیه است؟ پیامبر فرمودند: آری، از بهترین مصادیق این آیه است. ( 3) خانه اهل بیت از این جهت دارای منزلتی ممتاز است که در آن عبادت، دانش الهی، اخلاص، ایثار و تربیت معنوی در عالی ترین مراتب تجلی یافته اند. همچنین در زیارت جامعه کبیره می خوانیم:«جَعَلکم فی بیوت اذِن الله أن تُرفع....» بنابراین حرم امامان معصوم(ع) هم از مصادیق این آیه است.


دیدگاه سوم؛ در این دیدگاه هر خانه ای که در آن حقیقت بندگی تحقق یابد، می تواند از معنای هدایتی آیه بهره مند باشد؛ هرچند نباید همه خانه ها را بدون قید و شرط هم رتبه مساجد یا خانه پیامبران دانست. البته این دیدگاه ظرفیت تربیتی مهمی دارد: خانه مومن می تواند محل نماز، تلاوت قرآن، دعا، دانش دینی، خدمت به دیگران و تربیت نسل معنوی باشد.

نتیجه بررسی این سه دیدگاه این است که مساجد، خانه پیامبران و خانه های اهل بیت(ع) از مهم ترین مصادیق این آیه هستند و خانه های مومنان نیز به میزان تحقق ذکر و بندگی می توانند از پیام تربیتی آیه بهره مند شوند.  

ارتباط انسان های نورانی و خانه های معنوی

پس از معرفی خانه های الهی ، قرآن توجه مخاطب را به انسان هایی جلب می کند که در این خانه ها به عبادت می پردازند. این تغییر کانون از «مکان» به « انسان» بسیار معنادار است؛ زیرا نشان می دهد که ارزش مکان های مقدس با حقیقت عبادت و بندگی انسان ها ارتباط دارد.
 

تفسیر «أُذن الله أن تُرفَعَ» واژه «أُذنَ» در این آیه به معنای اجازه الهی است که در مقام تشریع و اراده دینی، می تواند دلالت بر فرمان و تایید خداوند داشته باشد و« تُرفَعَ» به معنای بالا بردن است.

مفسران در تبیین این تعبیر سه احتمال اصلی را مطرح کرده اند که نخست: رفعت ظاهری و ساختمانی. دوم:رفعت معنوی و منزلتی. سوم: رفعت از طریق پاکی و پاسداشت حرمت.
علامه طباطبایی، واژه «رَفَعَ» را در این آیه به معنای بالا بردن قدر و منزلت می داند. بر این اساس، چون عزت و عظمت حقیقی از آن خداوند است، هر مکان به اندازه انتساب حقیقی اش به ساحت الهی دارای شرافت می شود.

تفسیر«وَ یُذکَرَ فیها اسمُهُ» این عبارت ، یکی از مهم ترین کلید های فهم آیه است؛ زیرا پس از بیان رفعت خانه ها، از ذکر نام خداوند درآنها سخن می گوید. در مجمع البیان، از جمله مصادیق ذکر نام خدا، تلاوت کتاب الهی و یاد اسماء حسنای او مطرح شده است. در المیزان نیز استمرار ذکر الهی، علت اصلی رفعت معنوی این خانه ها دانسته می شود. ذکر زبانی، ذکر قلبی، ذکر عملی سه مرتبه ذکر الهی است که از آموزه های قرآنی و تفاسیر استنباط می شود. نکته مهم این است که ذکر فقط تکرار الفاظ نیست بلکه نتیجه اش در رفتار و تصمیمات و انتخابات ما باید اثرداشته باشد. از همین رو  قرآن در آیه بعد نماز و زکات را در کنار ذکر خدا قرار می دهد تا روشن شود بندگی، هم بُعد درونی دارد و هم بُعد عملی

.
تفسیر «یُسبحُ لَه فیها بالغُدُو و الاصَال» واژه تسبیح در معنای اصلی، تنزیه و پاک دانستن خداوند از هر نقص و صفت ناشایست است. امام کاظم(ع) می فرمایند: مراد از «بالغدو والاصال» اوقات نماز است. علامه طباطبایی تاکید دارند که ذکر صبح و شام کنایه از تدوام و استمرار تسبیح می باشد. از نوشتار بالا این گونه استنباط می شود که یکی از برجسته ترین مظاهر تسبیح و ذکر الهی نماز است.

«رِجَالٌ لَا تُلْهِیهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِیتَاءِ الزَّکَاةِ یَخَافُونَ یَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِیهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ(آیه 37 سوره نور)
مردانی که هیچ تجارت و داد و ستدی آنان را از یاد خدا، بر پاداشتن نماز و پرداخت زکات باز نمی‌دارد؛ آنان از روزی بیم دارند که در آن دل‌ها و دیدگان دگرگون و مضطرب می‌شوند»
تفسیر: کلمه ی«رِجَال» در این آیه شامل همه ی بندگان خدا می شود ، چه مرد و چه زن.

«تِجَارَت» داد وستد دائمی هست برای به دست آوردن سود است. ولی «بَیع» خرید و فروش مقطعی برای رفع نیازهای زندگی است.

حضرت صادق(ع) فرمودند: آن رجال و مردان گروهی بودند که تجارت و بازرگانی می کردند، و چون وقت نماز می رسید تجارت را رها کرده به نماز روی می آورند، اجر و مزد ایشان بزرگتر است از آنان که تجارت نمی کردند و به نماز رو می آورند. این مردان که خریدن و فروختن آنان را از یاد خدا و بر پا داشتن نماز و دادن زکات باز نمی دارد، می ترسند از روز رستاخیز که در آن روز دلها و دیده ها تغییر یافته و دگرگون گردد.

یعنی لازم نیست انسان به کلی تجارت و مادیات دور شود بلکه نباید مادیات هدف شود و او را از یاد خدا دور سازد. پس دین نه دعوت به دنیا گریزی می کند و نه مجوز دنیا پرستی می دهد
 

سه رکن اساسی بندگی: ذکر، نماز و زکات

ذکر خدا، بُعد آگاهی، ایمان و حضور قلب انسان را نمایندگی می کند.

اقامه نماز، نماز با تکرار انسان را از پراگندگی و غفلت باز می دارد.

ایتای زکات، زکات پیوند عبادت فردی با عدالت و مسئولیت اجتماعی است. علامه طباطبایی در المیزان، نماز را نماینده وظایف انسان در برابر خدا و زکات را نماینده وظایف او در برابر خلق معرفی می کند.

فعل مضارع « یَخَافون» در این آیه به کار رفته، یعنی مردان الهی همواره از روز رستاخیز و دادگاه عدل الهی بیمناک هستند و همین سبب می شود که مسئولیت های خویش را در دنیا به خوبی انجام دهند.اینان مردان بزرگی هستند که تجارت آنان را از یاد خدا غافل نمی کند. خداوند کم وکاستی های اعمال آنان را جبران کرده و پاداش کامل به انها می دهد.(آیه 38 سوره نور)(4)  

ویژگی خانه حضرت زهرا (س)

+اولین ویژگی خانه حضرت زهرا(س) این که بیت الوحی است. بسیاری از آیات قرآن در این خانه نازل شد به ویژه سوره هل اتی و همچنین محل نزول آیه تطهیر، حدیث کساء در خانه ایشان اتفاق افتاد.

+ویژگی دوم این خانه که بیت ملائکه و فرشتگان است. در روایتی از امام صادق(ع) در اصول کافی آمده که جبرئیل پس از رحلت پیامبر هر روز به خانه حضرت زهرا (س) می آمد و به حضرت تسلیت می گفت و ایشان را آرام می کرد و اخباری از پدر بزرگوارشان و ذریه حضرت در آینده به ایشان می دادند.

+ویژگی سوم این خانه بیت الولایه و خانه تولی و تبری بودن آن است، این خانه، خانه دفاع از ولایت حضرت امیرالمومنین (ع) است. ما تشیع خود را مدیون حضرت زهرا(س) هستیم و اگر حضرت سکوت می کرد ، امروز از تشیع چیزی باقی نمانده بود.

+ویژگی چهارم این خانه قدمگاه و حضور اهل بیت (ع) و بیت التربیت است.

+ویژگی پنجم خانه حضرت زهرا (س) بیت العفاف و حیا است. عفت و حیا از صفات کلیدی در حوزه اخلاق می باشد.

+ویژگی های چون بیت العباده، بیت الایثار، بیت الدعا نیز از دیگر ویژگی های این خانه هست. و این خانه کانون معنویت هم هست، انفاق، شب زنده داری، نماز، دعا، روزه و.... از دیگر ویژگی های این خانه محسوب می شوند.  

مولفه های خانه داری معنوی در سیره حضرت زهرا(س)

مهم ترین شیوه های تعلیم و تربیت، روش الگو گیری است، زیرا شخصیت الگو، به عنوان یک نقطه ی کانونی در محور رشد و هدایت های اخلاقی تربیتی قرار می گیرد و در شکل گیری رفتار تربیت شونده اثار زیادی برجای می گذارد.

فاطمه زهرا (س) با این که دختر پیامبر است راه و رسمی در زندگی در پیش گرفت که حجت را بر همه زنهای عالم تمام کرد. او درس مادری، همسری، درس خدمات اجتماعی و هدایت و روشنگری، درس خانه داری را به زنان آموختن و به عنوان یک الگوی کامل مطرح هستند.

1+اهمیت خانه داری

فاطمه(س) از کسانی نبود که خانه داری را کاری کوچک و بی ارزش بشمارد بلکه خدمت در خانه و خانه داری را  دارای اجر و حسنه می دانست، حسنه ای که هیچ کاری از زن با آن برابری نمی کند. او می دانست که خانه سنگر است؛ همانند یک نهاد اجتماعی ارزشمند است وکاری برای زن از نظر ارزش ، معادل و هم سنگ خانه داری نیست.
 

1-2+گرمی و روشنایی کانون خانواده

فاطمه (س) در محیط خانه، چون ماهی درخشان بود که نور وجودش کانون خانه و دل علی (ع) را روشن می کرد.او مصداق این آیه بود:« اذا رایتهم حسبتم لولوا منشورا» علی(ع) خود فرمود: وقتی به خانه می آمدم و به زهرا نگاه می کردم ، تمام غم و غصه ام زدوده می شد ». فاطمه کانون خانواده را گرم و صمیمی وبا نشاط و سرزنده نگه می داشت. علی و فرزندان از این که در کانون محبت و انس فاطمه قرار داشتند احساس خرسندی و آرامش داشتند.
 

1-3+مسئولیت حضرت در خانه

حضرت زهرا (س) به فرموده پیامبر(ص) رئیس خانه است، کدبانویی مجرب که به تمام وظایف خود در بالاترین حد نیکویی آشناست. امر سر و سامان دادن امور خانه، امر تربیت و اداره و سرپرستی فرزندان، امر آسیاب کردن گندم با دستاس، امر آب آوردن از بیرون منزل، امر هدایت و سرپرستی زنان جدیدالاسلام که از برکت وجود حضرت هدایت شدند. مسئولیتش سنگین بود ،اما در آن شرایط هم به عنوان یک مدیر به امورات منزل و وظیفه مادری خویش به خوبی رسیدگی می کرد.
 

1-4+ تقسیم کار در خانه

به پیشنهاد پیامبر(ص) کارهای خارج خانه به عهده امیرالمومنین گذاشته شد و فاطمه (س) امورات داخل خانواده رابه عهده گرفتند.آن بانو دو عالم از این تقسیم کار خوشحال شدند و فرمودند: جز خدا کسی نمی داند که از این تقسیم کار چقدر خوشحال شدم . زیرا رسول خدا ایشان را از انجام کارهایی که مربوط به بیرون خانه و مردان بود معاف کرده بودند.  

2+ تربیت فرزندان

حضرت فرزندان را امانتهای الهی می دانستند و خانه را مرکز انسان سازی می شناسند. فاطمه(س) تربیت را امری تحول انگیز و سازنده می دانستند. او رمز پیشرفت و انحطاط فرد و جامعه را در سایه تربیت در خانواده می داند.
 
یکی از ابتدایی ترین مراحل پرورش و اثر گذاری در روح کودک ، نام گذاری است. به گفته امیر المومنین یکی از حقوق فرزند بر پدر نام نیک و پسندیده است. یکی از سنت های جاری در زندگی حضرت (س) گفتن اذان و اقامه در گوش فرزند هست. یکی دیگر از مواردی که در شیوه تربیتی حضرت جایگاه خاصی داشت ، تحرک و بازی با کودکان بود.. یکی از محورهای اساسی در تربیت کودکان توجه به بعُد پرستش و گرایش فرزندان به انجام تکلیف عبادی و الهی است.
 

3+همسرداری حضرت زهرا (س)

فاطمه زهرا(س) در تمام زمینه های عملی برای بانوان و پیروانش الگوی زندگی است از جمله شوهر داری، جلب رضایت او و ایثار وگذشت.

حضرت زهرا (س) عشق و علاقه شدید به امیر المومنین(ع) داشتند و هرگز برخلاف رضای او گام بر نمی داشتند. رازداری، سپاس از مجاهدت های همسر و توقع نداشتن و هماهنگی با شوهر از دیگر نکات همسرداری بود که حضرت به آن پایبند بودند. فاطمه(س) از جایگاه حساس همسرش و از مشکلاتی که او در بیرون از خانه تجربه می کرد بی خبر نبود، پس کوشش می کرد با ایجاد محیطی آرام و با صفا در جهت آرامش روحی و جسمی همسرش حرکت کند.  

4+ ساده پوشی وساده زیستی

روزی سلمان از دیدن چادر وصله دار حضرت زهرا(س) متعجب می شوند، حضرت خطاب به سلمان فرمودند: خداوند بزرگ ، لباس های زینتی و تخت های طلایی را برای ما در روز قیامت ذخیره فرموده است. این سخن حضرت جلوه روشنی از روحیه زهد و دنیا گریزی آگاهانه ایشان را آشکجار می کند. فاطمه(س) با برخورداری از از والا ترین مقام معنوی، هرگز ارزش و کرامت انسان را در پوشش گران قیمت و تجملی نمی دانستند. بلکه رضایت پروردگار و سعادت جاودان را هدف اصلی زندگی  خود قرار داده بودند.
 

5+ حجاب و پوشش

یکی از برجسته ترین ویژگی های اخلاقی حضرت زهرا پایبندی عمیق ایشان به عفت و رعایت حدود شرعی در روابط اجتماعی بود و این شدت مراقبت فردی ایشان را نشان می دهد که صرفا به دیده شدن یا دیده نشدن محدود نبود ؛ بلکه ریشه در پاکدامنی و توجه به حضور دائمی خداوند می دانست. به عنوان مثال حجاب و پوشش حتی در برابرمرد نابینا از ویژگی های عفت وحیا حضرت بودند.

6+ قناعت

وارستگی و قناعت از نقاط برجسته حیات فاطمی است که در زندگی کوتاه حضرت نمودهای زیبایی داشته است. قناعت در زندگی ایشان صرفا به معنی تحمل فقر  یا محرومیت از امکانات مادی نبود ، بلکه بیانگر نوعی نگرش آگاهانه به زندگی به شمار می رفت، نگرشی که رضایت الهی ، عزت نفس ، رشد معنوی و آرامش خانواده ترجیح داده می شد. حضرت با وجود جایگاه والای خانوادگی ومعنوی زندگی ساده وبه دور از تشریفات داشتند.

الگوی قرآنی خانه معنوی برای خانواده امروزی

زندگی مشترک یک کانون ارزشمندی است که برای بقای خودش نیاز دارد که زن و شوهر ، آدابی را رعایت کنند و هنرهای را آموزش ببینند تا زندگی آنها با کیفیت و آرام بخش دل های یکدیگر باشند آنها نقش کلیدی در برقراری آرامش خانواده و ایجاد فضای انسان ساز دارند. پس هر دوی آنها باید تلاش و کوشش کنند در کنار هم یک زندگی خوب و آرام بسازند. برای اینکه زودتر به خواسته خود برسند باید زندگی مشترک یک زوج خوشبخت ( حضرت زهرا و امیرالمومنین) را الگو قرار دهند. در ادامه این نوشتار با توجه به زندگی آن دو بزرگوار تلاش می کنیم گزینه های برای داشتن زندگی معنوی و خانه های نورانی داشته باشیم.

+ سبب خوشحالی هم باشید نه ناراحتی همدیگر

+ درخواست های در حد توان و متعارف داشته باشید

+ اهمیت به تربیت فرزند

+ خانه داری را بی ارزش ندانید

+ هماهنگی با همسر

+ ساده زیستی و قناعت

نتیجه گیری: آنچه خداوند در  آیه 35  به آن پرداخته و منجر به نور علی نور شده و نظر علامه طباطبایی در المیزان میان نور عام الهی که همه هستی از آن بهره مند است و نور خاص هدایت و معرفت که در جان مومنان جلوه می کند، تمایز می گذارد به اینجا می رسیم که نور خاص خداوند در وجود مقدس اهل بیت (ع) تجلی یافته و سبب رشد یافتگی انسان های الهی و نورانی شدن زمین زندگانی شان می شود.یکی از این وجود مقدس حضرت زهرای اطهر (س)می باشد که روش و نگاه معرفتی شان در زندگی منجر به خودسازی و پرورش خانه ها و خانواده های نورانی شده، امیدوارم هر چه بیشتر خویش را در مسیر این جریان انسان ساز قرار دهیم تا بهره مان از نورانیت بیشتر و مفیدتر شود.

 

پی نوشت:

• 1) اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکَاةٍ فِیهَا مِصْبَاحٌ ۖ الْمِصْبَاحُ فِی زُجَاجَةٍ ۖ الزُّجَاجَةُ کَأَنَّهَا کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ یُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَکَةٍ زَیْتُونَةٍ لَا شَرْقِیَّةٍ وَلَا غَرْبِیَّةٍ یَکَادُ زَیْتُهَا یُضِیءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُورٌ عَلَى نُورٍ  یَهْدِی اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشَاءُ ۚ وَیَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ  وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ

خدا نور آسمان ها و زمین است؛ وصف نورش مانند چراغدانی است که در آن، چراغ پر فروغی است، و آن چراغ در میان قندیل بلورینی است، که آن قندیل بلورین گویی ستاره تابانی است، [و آن چراغ] از [روغن] درخت زیتونی پربرکت که نه شرقی است و نه غربی افروخته می شود، [و] روغن آن [از پاکی و صافی] نزدیک است روشنی بدهد گرچه آتشی به آن نرسیده باشد، نوری است بر فراز نوری؛ خدا هر کس را بخواهد به سوی نور خود هدایت می کند، و خدا برای مردم مثل ها می زند [تا حقایق را بفهمند] و خدا به همه چیز داناست.

2) ابو اسحاق احمد ثعلبی نیشابوری : مذهب سنی شافعی

3)  در روایتی که علامه طباطبایی از منابع روایی نقل می کند این مضمون هم آمده است.

4) لیَجْزِیَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَیَزِیدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَاللَّهُ یَرْزُقُ مَنْ یَشَاءُ بِغَیْرِ حِسَاب
 
 
این گونه عمل می کنند] تا خدا آنان را بر [پایه] نیکوترین عملی که انجام داده اند پاداش دهد، واز فضلش برای آنان بیفزاید، خدا به هر که بخواهد بی حساب روزی می دهد)پی نوشت
 

منابع

1.    استاد عقیقی بخشایشی، تفسیر شریف نور الثقل
2.  قرائتی، محسن، تفسیر نور
3.   فیض الاسلام، حاج سید علی نقی، تفسیر قرآن عظیم
4.  رضایی، دکتر محمد علی، تفسیر قرآن مهر
5.  بحرانی، سید هاشم، ترجمه و تفسیر روایی البرهان